Darmsparende chirurgische technieken voor de ziekte van Crohn en een moderne multidisciplinaire chirurgische aanpak van IBD
Auteurs: Prof. Dr. Bram Verstockt en Dr. Gabriele Bislenghi
Veel mensen met de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa hebben ondanks nieuwe medicijnen ooit een operatie nodig, vaak door een vernauwing, een abces of onvoldoende ziektecontrole. Bij Crohn kunnen herhaalde ingrepen leiden tot darmfalen, waardoor technieken zoals lange stricturoplastieën een belangrijk alternatief vormen om zo weinig mogelijk darm te verliezen. Onze recente gegevens tonen aan dat deze niet conventionele stricturoplastieën veilig zijn en op langere termijn vergelijkbare resultaten bieden als klassieke resecties. Bij een vijfde van de patiënten trad zelfs volledige genezing van de darm op na opvolging via MRI of coloscopie. Dankzij een multidisciplinair team proberen we elke ingreep zo goed mogelijk voor te bereiden en het herstel van elke patiënt te ondersteunen.
Hoewel er steeds nieuwe medicijnen worden ontwikkeld voor de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, hebben nog steeds heel wat patiënten ooit nood aan een operatie. Bij de ziekte van Crohn gaat het vaak om een deel van de dunne of dikke darm dat wordt weggesneden omwille van onvoldoende ziektecontrole, een vernauwing, een abces, enz. In andere gevallen is een ingreep nodig naar aanleiding van een fistel rondom de aars. Bij personen met colitis ulcerosa moet soms de volledige dikke darm worden verwijderd omwille van onvoldoende ziektecontrole of de ontwikkeling van een kwaadaardig letsel. Bij beide aandoeningen is er soms ook nood aan een (tijdelijk) stoma.
Zeker bij de ziekte van Crohn kunnen herhaalde darmresecties leiden tot ‘darmfalen’, waarbij de dunne darm niet langer in staat is om voldoende voedingsstoffen op te nemen. Daarnaast lijkt de aantasting van een lang stuk dunne darm in combinatie met actief roken, inwendige fistels (of abcessen) en een eerdere darmresectie, een extra risicofactor te zijn voor een snel herval van de ziekte na de operatie. ‘Stricturoplastieën’ (Stricturoplastieën zijn heelkundige ingrepen waarbij een vernauwd stuk darm wordt opengezet zonder dat er een stuk darm weggenomen wordt) werden daarom naar voor geschoven als een goed alternatief, waarbij minder dunne darm verwijderd moet worden door de darmopening te verbreden met behulp van specifieke chirurgische technieken.
In de loop der jaren werden verschillende types van stricturoplastieën beschreven, hierbij bepalen de lengte van de strictuur (vernauwing)
en de kenmerken van de aangetaste dunne darm de gebruikte techniek. Om de verschillende technieken beter te kunnen onderscheiden, worden deze ingedeeld in conventionele (geschikt voor korte vernauwingen) en niet-conventionele procedures (geschikt voor lange vernauwingen). Omdat een uitgebreidere/langere aantasting van de darm waarschijnlijk een agressiever subtype van de ziekte van Crohn definieert, kunnen niet-conventionele lange stricturoplastieën mogelijk een belangrijke rol spelen door het verlies van darm tijdens de operatie te beperken. Recent onderzochten we de resultaten op korte (postoperatieve complicaties) en lange (herval van de ziekte) termijn van patiënten die lange stricturoplastieën ondergingen.
De data van 52 patienten behandeld in ons centrum werden grondig bestudeerd en zijn bemoedigend. Slechts bij vier patiënten was er een naadlekkage in de eerste dagen na de operatie. Het opnieuw ontstaan van klachten of de nood aan een nieuwe ingreep in de vijf jaar na de eerste operatie bedroeg respectievelijk 39,6% en 14,1%. Opmerkelijk was dat er in ongeveer 20% van de patiënten die een niet-conventionele lange stricturoplastie kregen, een volledige genezing van de darm optrad als dit na enkele maanden via MRI-scan of coloscopie werd geherevalueerd. In twee bijkomende studies vergeleken we de data van de lange stricturoplastieën met lange ileocaecale resecties (het verwijderen van het laatste stukje dunne darm) en met conventionele (korte) stricturoplastieën.
Ook deze data zijn bemoedigend: niet-conventionele (lange) stricturoplastieën verschilden niet van ileocaecale resecties en van conventionele stricturoplastieën wat betreft veiligheid en herval van de ziekte op lange termijn.
Meer dan ooit tevoren zijn we om die redenen overtuigd dat de behandeling van Crohn en colitis ulcerosa teamwerk is. Een tijd geleden startten we daarom met een ‘multidisciplinaire’ raadpleging: elke persoon die (mogelijk) nood heeft aan een operatie wordt vooraf op consultatie gezien door de chirurg
én de maagdarmspecialist samen. Zo kunnen we grondig alle voor- en nadelen van een operatie en/of medicatie met de patiënt bespreken en afwegen.
We worden tijdens een dergelijke consultatie bijgestaan door diëtisten die de voedingstoestand van elke patiënt evalueren en bijsturen waar nodig. Tenslotte zijn er ook verpleegkundigen aanwezig die de patiënt aansluitend informeren over het verloop tijdens en vooral na de operatie.
Als team proberen we op die manier elke operatie in de best mogelijke omstandigheden te laten plaatsvinden en zo een verschil te maken voor elke patiënt die nood heeft aan een heelkundige ingreep.
Met de steun van deze sponsors Alle sponsors bekijken
